Kofeina jest to alkaloid nasion drzewa kawowego Coffea arabia. Pozyskuje się ją również z herbaty, a także z guarany i yerba mate. Ma działanie stymulujące na układ nerwowy, poprawia koncentracje i pamięć, zwiększa ciśnienie krwi. Skutki stosowania kofeiny są krótkotrwałe, ponadto organizm bardzo szybko adaptuje się do przyjmowanych dawek (zarówno kofeiny syntetycznej jak i naturalnej). Przyjmuje się, że czas działania kofeiny wynosi do 4 godzin w zależności od metabolizmu organizmu.
Syntetyczne źródła kofeiny – kofeina bezwodna
Sportowcy nierzadko sięgają po substancje stymulujące. Kofeina wydaje się być jednym z bezpieczniejszych, pozbawionych skutków ubocznych środków (przy rozsądnym stosowaniu), które poprawiają koncentracje, uwagę oraz szybkość reakcji, a także wspomagają czynności oddechowe. Ponadto, mówi się o zbawiennych skutkach stosowania kofeiny podczas redukcji tkanki tłuszczowej. Z uwagi na swoje właściwości, kofeina przyśpiesza metabolizm organizmu i stymuluje do rozpadu tkanki tłuszczowej.
Stosowanie kofeiny bezwodnej w suplementacji działa w ten sam sposób na organizm co kofeina naturalna, jednakże wyznaczenie dawek jest znacznie prostsze i przyjemniejsze dla osób, które nie preferują picia kawy, czy herbaty. Kofeina i guarana są głównymi składnikami środków przedtreningowych z uwagi na działania pobudzające. Wpływa na wzrost testosteronu, co z kolei prowadzi do wzrostu anabolicznego hormonu pozwalającego na zbudowanie większej masy mięśniowej, przy zachowaniu niskiego poziomu tkanki tłuszczowej. Kofeina jest więc idealnym środkiem dla osób trenujących siłowo, którym zależy na ładnej muskulaturze. Bezpieczna dawka jednorazowa to od 20-40mg/10kg masy ciała. Poleca się stosowanie kofeiny rano do śniadania i tuż przed treningiem.
Naturalne źródła kofeiny
1) KAWA
Średnia zawartość kofeiny w filiżance kawy (ok. 200ml) wynosi od 80-140mg. Pomimo pozytywnych skutków kofeiny, picie czarnej kawy silnie odwadnia organizm. Co więcej, fusy mogą powodować podrażnienia żołądka i prowadzić do problemów gastrycznych. Bezpieczniej jest więc sięgnąć po inne źródło kofeiny, a w przypadku, gdy jednak zdecydujemy się na użycie kawy – ograniczyć jej ilość do minimum, niwelując przy tym jej skutki uboczne przez spożycie większej ilości wody, aby zapobiec odwodnieniu organizmu.
2) GUARANA
Guarana jest określana jako naturalny energetyk. Silnie stymuluje, poprawia koncentracje i wydolność, a także wpływa pozytywnie na logiczne myślenie. Nierzadko stosuje się ją w odżywkach dla sportowców. Przyśpiesza regeneracje mięśni po treningu. Polecana jest dla sportowców trenujących siłowo i wytrzymałościowo. Różnica pomiędzy kofeiną pozyskiwaną z kawy, a tą pochodzącą z guarany polega na tym, że guarana jest bezpieczniejsza dla przewodu pokarmowego. Co więcej, jej działanie trwa dłużej, ponieważ jest uwalniana stopniowo i dłużej pozostaje w organizmie – w tym przypadku możemy liczyć na stałe uwalnianie energii bez nagłych spadków. Z uwagi na wyżej wymienione właściwości poleca się stosowanie guarany osobom uprawiającym sporty wytrzymałościowe.
3) YERBA MATE
Yerba Mate jest napojem przyrządzanym z Ostrokrzewu paragwajskiego. Uznaje się, że z uwagi na właściwości jest to lepszy napój niż herbata, czy kawa. Przede wszystkim pobudza, ale nie podrażnia żołądka, reguluje ciśnienie, poprawia przemianę materii jak również zwiększa odporność. Odpowiada także za lepsze samopoczucie, a w przeciwieństwie do kawy nie wypłukuje magnezu z organizmu. Zawartość kofeiny w Yerba Mate to od 14-22mg/200ml naparu.
4) ZIELONA HERBATA
Zielona herbata przyrządzana jest z liści herbaty chińskiej Camellia sinensis. Z uwagi na zawartość polifenoli chroni przed przedwczesnym starzeniem się i obumieraniem komórek. Działa również pobudzająco. Herbata ta wpływa wspomagająco także na redukcje tkanki tłuszczowej, ponieważ przyspiesza przemianę materii. Zawartość kofeiny w zielonej herbacie szacuje się na ok. 170mg/litr naparu.
5) KOLA ZAOSTRZONA
Cola acuminata to owoce tropikalnego drzewa z rodziny Malvaceae. Suszone i mielone nasiona służą do przygotowywania napojów takich jak Coca Cola, czy Pepsi. Kola zaostrzona działa pobudzająco, orzeźwiająco i tonizująco z uwagi na zawartość kofeiny (96mg/l). Powoduje wzrost koncentracji, uwagi i spadek apetytu. Nie jest pozbawiona skutków ubocznych – przyjmuje się, że długotrwałe spożywanie zbyt dużych ilości może powodować bezsenność, wzrost temperatury ciała i ciśnienia tętniczego krwi.
Podsumowanie
Stosowanie kofeiny w postaci syntetycznej, czy naturalnej w umiarkowanych ilościach jest w stanie pobudzić organizm, poprawić pracę serca i czynności oddechowe, sprzyjając szybszej regeneracji i lepszym osiągom. Należy jednak pamiętać, że przyjmowanie jej w dużych ilościach może wyrządzić wiele szkód w organizmie. Z uwagi na specyfikę poszczególnych produktów zawierających kofeinę warto zastanowić się nad odpowiednim dla siebie. Sportowcom zazwyczaj poleca się stosowanie kofeiny syntetycznej, ponieważ nie odwadnia organizmu tak jak napary z zawartością kofeiny.
Podobne artykuły:
- Kofeina, a utrata wagi – 3 powody dlaczego kofeina może pomóc w redukcji tkanki tłuszczowej
- Guarana nie tylko na pobudzenie – Jak stosować i dawkować guaranę, aby schudnąć?
- Kofeina – kiedy ją stosować i jak dawkować?
- Czy herbata pobudza tak samo, jak kawa? Kofeina a teina
- Yerba mate – właściwości, przygotowanie, zastosowanie